STACJE KOSMICZNE

Pierwsze stacje kosmiczne

Salut 1 - pierwsza radziecka stacja kosmiczna - wystrzelony w 1971 roku, był stosunkowo skromną konstrukcją. Główne bloki konstrukcyjne stacji były zmodernizowanymi elementami pochodzącymi z programu budowy rakiet, a kosmonauci większość czasu spędzali w statku Sojuz zacumowanym na jednym z końców stacji. Jednak ten prymitywny Salut 1 utorował drogę sześciu kolejnym stacjom z serii Salut, coraz większym i lepiej zaprojektowanym, które umożliwiły Rosjanom przeprowadzenie wielu eksperymentów, zgromadzenie doświadczeń i pobicie rekordów długości przebywania człowieka w kosmosie. Ostatnia stacja z tej serii została porzucona i zniszczona w 1986 roku, gdy Rosjanie rozpoczęli znacznie ambitniejszy projekt - budowę stacji Mir.
Tymczasem Stany Zjednoczone wystrzeliły tanią tymczasową stację kosmiczną - Skylab. Podobnie jak pierwsze konstrukcje radzieckie Skylab zbudowano z elementów rakiety nośnej - w tym wypadku gigantycznego Saturna V, którego wcześniej wykorzystywano w programie lotów na Księżyc. Stacja została wystrzelona w 1973 r. Przebywały na niej trzy załogi, spędzając tam kolejno 28, 59 oraz 84 dni. Skylab krążył na niskiej orbicie, która obniżała się po jego ostatecznym opuszczeniu w 1974 r., aż do spłonięcia stacji w atmosferze.
W czasie, gdy Związek Radziecki aktywnie rozwijał program stacji kosmicznych, USA nie powtarzały eksperymentu Skylaba, poświęcając uwagę rozwojowi promów kosmicznych i używając do swych prób w przestrzeni kosmicznej modułu SpaceLab, który można załadować do przedziału towarowego promu wtedy, gdy nie przewozi on żadnych satelitów.
Środowisko nieważkości, lub raczej "mikrograwitacji", jest użyteczne w wielu dziedzinach nauki. Zarówno astronauci amerykańscy, jak i radzieccy kosmonauci wykonywali eksperymenty ze wzrostem kryształów w tych warunkach. Okazało się, że
kryształy metali rosną tu szybciej i są doskonalsze od tworzonych na Ziemi. Ta informacja ma wielkie znaczenie na przykład dla produkcji krzemowych układów scalonych - szybki wzrost i mniejsza ilość defektów w krzemowych płytkach mogą spowodować znaczny spadek ceny układów, o ile oczywiście uda się pokonać początkową barierę kosztów produkcji na orbicie.

Ten projekt stacji kosmicznej narodził się w biurach konstrukcyjnych NASA w 1982 roku, tuż po tym, jak pierwsze loty wahadłowców dowiodły przydatności statków kosmicznych wielokrotnego użytku.